ทำไมเราต้องดูแลเครื่องยนต์
รถยนต์ทุกชนิดเมื่อมีการใช้งาน ก็ต้องมีการดูแลรักษาเพื่อที่จะให้เราสามารถใช้งานไปได้นานๆ ยิ่งถ้าเรามีการดูแลเอาใจใส่อย่างสม่ำเสมอ รถคุณเครื่องยนต์ของคุณก็จะอยู่กับคุณได้นานโดยไม่มีปัญหาจุกจิกกวนใจ
ในที่นี้เราจะพูดถึงเรื่องของน้ำมันไฮดรอลิก ซึ่งรถที่เราใช้ส่วนใหญ่ไม่ได้ใช้น้ำมันไฮดรอลิก ส่วนใหญ่รถที่ใช้จะเป็นประเภท รถแบ๊คโฮ รถกระเช้า รถฟอร์คลิฟท์ เป็นต้น ซึ่งเมื่อเราไม่ได้ใช้เราจึงไม่เห็นความสำคัญของมัน แต่เมื่อเราไม่ได้ใช้เรารู้ไว้ก็ไม่เสียหาย เพราะบางท่านอาจไม่ได้ใช้กับรถส่วนบุคคลของตัวเอง แต่อาจจะต้องเข้าไปเกี่ยวข้องกับงานที่เราทำอยู่ก็ได้
ทำไมเราต้องดูแลควบคุมน้ำมันไฮดรอลิคไม่ให้สกปรก?
นี่คือคำถามที่ดีมาก ว่าเราจะควบคุมความสกปรกของน้ำมันไฮดรอลิคไปทำไม ในเมื่อน้ำมันไฮดรอลิคเป็นแค่ตัวกลางในการส่งกำลังเท่านั้น แล้วทำไมผู้ออกแบบและสร้างระบบไฮดรอลิคจึงบอกว่า กว่า 75% ของระบบไฮดรอลิคที่เสียหายเกิดจากความสกปรกของน้ำมันไฮดรอลิค
ก่อนที่เราจะมาทำความเข้าใจว่าน้ำมันไฮดรอลิคที่สกปรก ส่งผลกระทบอย่างไรกับระบบไฮดรอลิคนั้น เราต้องเข้าใจในหน้าที่ของน้ำมันไฮดรอลิคเสียก่อนว่าน้ำมันไฮดรอลิคทำหน้าที่อะไร
Task of Hydraulic fluid หน้าที่ของน้ำมันไฮดรอลิค มี 4 ข้อคือ
1 เป็นตัวกลางในการส่งถ่ายกำลัง
2 ระบายความร้อน
3 หล่อลื่นชิ้นส่วนต่างๆ ของระบบไฮดรอลิค
4 ป้องกันการรั่วซึมระหว่างช่องว่างของชิ้นส่วน
จากหน้าที่ดังกล่าวจะเห็นว่าเมื่อน้ำมันไฮดรอลิคสกปรกจะส่งผลกระทบต่อหน้าที่ในการหล่อลื่นชิ้นส่วนต่างๆของระบบไฮดรอลิคมากที่สุด นั่นคือจะส่งผลให้เกิดการสึกหรอในอัตราสูงเปรียบเสมือนการใช้กระดาษทรายขัดชิ้นส่วนต่างๆ ในระบบไฮดรอลิค เนื่องจากสิ่งสกปรกที่ปนอยู่กับน้ำมันจะเข้าไปอยู่ในช่องว่างของชิ้นส่วนที่เสียดสีกัน ซึ่งแต่เดิมจะมีฟิล์มน้ำมันกั้นอยู่ แต่ถ้าน้ำมันไอดรอลิคสกปรก จะมีสิ่งสกปรกแทรกอยู่ด้วยจึงเป็นเหมือนกระดาษทรายที่ขัดสีกับชิ้นส่วนที่เสียดสีกันนั่นเอง
สิ่งสกปรกที่มีขนาดใหญ่กว่าหรือเล็กกว่าช่องว่างของชิ้นส่วนที่เสียดสีกัน จะไม่มีผลกระทบต่อการสึกหรอของชิ้นส่วนที่เสียดสีกัน แต่ถ้าสิ่งสกปรกมีขนาดใกล้เคียงกับช่องว่าง จะส่งผลกับชิ้นส่วนที่เสียดสีกันทำให้เกิดการกัดกร่อนและสึกหรอ ซึ่งจะทำให้มีสิ่งสกปรกเพิ่มมากขึ้นเนื่องจากผิวของชิ้นส่วนที่ถูกกัดกร่อนทำปฎิกริยาแบบลูกโซ่ ส่งผลให้น้ำมันสกปรกมากยิ่งขึ้น อีกทั้งชิ้นส่วนเกิดการสึกกร่อนและสึกหรอมากขึ้น
นอกจากนี้สิ่งสกปรกขนาดเล็กกว่าช่องว่างอาจจะเกิดการสะสมในช่องว่างทำให้เกิดการติดขัดในชิ้นส่วนได้ เช่นการติดขัดของสพูลในวาล์วควบคุมทิศทาง
จากปัญหาที่เกิดขึ้นเราสามารถสรุปผลจากสิ่งสกปรกในน้ำมันไฮดรอลิคต่อระบบไฮดรอลิคได้ดังนี้
- ทำให้เกิดการสึกหรอสูง
- เกิดการติดขัดของชิ้นส่วนต่างๆ
- ทำให้น้ำมันเสื่อมสภาพเร็ว
- ทำให้เกิดการอุดตันของ รู Orifice
Source of Contamination แหล่งที่มาของความสกปรก
ความสกปรกที่เกิดขึ้นอาจจะมาจากหลายสาเหตุซึ่งเราจะจำแนกออกมาดังนี้
1 ตกค้างอยู่ในอุปกรณ์ คือ สิ่งสกปรกที่ตกค้างอยู่ในอุปกรณ์ต่างๆที่นำมาสร้างหรือซ่อมแซมระบบไฮดรอลิค
2 ขณะทำการซ่อมแซม คือ ความสกปรกที่เกิดขึ้นจากการบริการ การซ่อม เช่นการตรวจสอบซ่อม หรือถอดเปลี่ยนอุปกรณ์ต่างๆ ในกรณีที่ทำงานในบริเวณที่สกปรก หรือไม่ปิดบริเวณข้อต่างๆที่ทำการถอดให้ดี ทำให้มีฝุ่นละอองหรือเศษอนุภาคต่างๆเข้าไปในระบบได้
3 ขณะระบบทำงานปกติ คือ ความสกปรกที่เกิดขึ้นภายในระบบไฮดรอลิคเอง เช่น เกิดจากชิ้นส่วนที่มีการเคลื่อนที่ของอุปกรณ์ไฮดรอลิค ซึ่งอาจเป็นผลจาก
- การสึกหรอ การกัดกร่อน คาวิเทชั่น หรือ Oxidation
- Air breather ไม่ได้ติดตั้งไส้กรองที่ละเอียดพอ หรือติดตั้งไส้กรองแต่ขาดการดูแล ทำให้อุดตันอากาศเข้าสู่ถังผ่านช่องทางอื่น
- ก้านสูบของกระบอกสูบ ฝุ่นหรืออนุภาคที่ละเอียดจะจับที่ก้านสูบขณะที่ก้านสูบเลื่อนออก และเมื่อก้านสูบเลื่อนกลับเข้ามาในกระบอกไฮดรอลิค จะนำฝุ่นหรืออนุภาคที่ละเอียดเข้ามาในกระบอกด้วย
4 การเติมน้ำมันใหม่ Adding with new oil คือ น้ำมันไฮดรอลิคใหม่ๆ ที่เติมเข้าระบบไม่สะอาดพอ
การกำจัดสิ่งสกปรกต่างๆ ที่เกิดขึ้นในระบบไฮดรอลิค
ชนิดของความสกปรกแบ่งออกเป็น 3 ชนิดคือ อนุภาคที่แข็งและคม อนุภาคที่อ่อนนุ่มและเจล สสารที่ละลายอยู่ในน้ำมันไฮดรอลิค
อนุภาคที่แข็งและคม , อนุภาคที่อ่อนนุ่มและเจล สามารถกำจัดออกไปจากระบบได้โดยให้น้ำมันไหลผ่านกรอง
สสารที่ละลายอยู่ในน้ำมันไฮดรอลิค ไม่สามารถกำจัดได้ด้วยการให้น้ำมันไหลผ่านกรอง แต่จะต้องทำการเปลี่ยนน้ำมันใหม่ หรือผ่านกรรมวิธีการพิเศษ
หน้าที่ของกรองในระบบไฮดรอลิค
* ป้องกันไม่ให้น้ำมันไอดรอลิคสกปรก Return line filter& By pass filter
* ป้องกันอุปกรณ์ที่ไวต่อความสกปรกของน้ำมัน Pressure filter
* ป้องกันสิ่งสกปรกจากสิ่งแวดล้อมเข้ามาในระบบ Air breather
* ป้องกันการเสียหายอย่างรุนแรงของอุปกรณ์ไฮดรอลิค Pressure filter & Suction filter
การป้องกันความสกปรกเข้าสู่ระบบไฮดรอลิค
1 การเติมน้ำมันไฮดรอลิคเข้าไปในระบบ
น้ำมันไฮดรอลิคที่ผลิตขึ้นโดยบริษัทต่างๆ มีความสะอาดเพียงพอที่จะนำมาใช้ในระบบไฮดรอลิคได้ทันที แต่จากกระบวนการขนถ่าย บรรจุ รวมทั้งการจัดเก็บทำให้น้ำมันมีความสกปรกมากขึ้น ดังนั้นก่อนที่จะเติมน้ำมันไฮดรอลิคใหม่เข้าไป จะต้องกรองก่อน โดยความละเอียดของกรองจะต้องมีความละเอียดเท่ากับหรือมากกว่าความละเอียดของกรองใน
2 การ Flushing ระบบไฮดรอลิค
ก่อนการ Start - up ระบบไฮดรอลิคครั้งแรก หรือมีการเปลี่ยนน้ำมันไฮดรอลิค จะต้องทำการ Flushing ระบบไฮดรอลิคเพื่อกำจัดสิ่งสกปรกต่างๆที่หลุดเข้ามาในระบบให้ออกไปจากระบบ
3 ซีลกันฝุ่นของกระบอกไฮดรอลิค
ตรวจสอบซีลกันฝุ่นกระบอกไฮดรอลิคอย่างสม่ำเสมอ กรณีที่กระบอกไฮดรอลิคติดตั้งใช้งานในบริเวณที่มีสิ่งสกปรกมากควรใช้ซีลปลอกเพื่อช่วยป้องกันก้านสูบสัมผัสกับสิ่งสกปรก
4 กรองอากาศ Air breather
ตรวจสอบและทำความสะอาดการอุดตันของกรองอากาศอย่างสม่ำเสมออย่างน้อย 2 สัปดาห์ต่อ 1 ครั้ง
5 กรองน้ำมันไฮดรอลิค
กรองน้ำมันไฮดรอลิคควรมีเกจวัดการอุดตันของไส้กรอง ( ค่าความดันตกคร่อม ) และต้องทำการตรวจสอบอยู่เสมอรวมทั้งทำการเปลี่ยนไส้กรองทันทีเมื่อไส้กรองอุดตัน
6 การซีลอุปกรณ์
ซีลปิดปลายท่อ สายอ่อนและ Manifold block ขณะทำการซ่อมหรือถอดเปลี่ยนอุปกรณ์ไฮดรอลิค
7 ระดับความสกปรกของน้ำมันไฮดรอลิค
สุ่มน้ำมันไปทำการตรวจสอบระดับความสกปรกของน้ำมันอยู่เสมอ และวิเคราะห์หาจุดบกพร่องรวมทั้งทำการแก้ไข เมื่อระดับความสกปรกของน้ำมันมีค่าเกินระดับที่ตั้งไว้
สึกหรอของชิ้นส่วนที่เสียดสีกันแต่ถ้าสิ่งสกปรกมีขนาดใกล้เคียงกับช่องว่าง
